ALÝ KEMAL BEY'ÝN GENELGESÝ

25 Hazirana kadar Amasya'da kaldým. Hatýrlardadýr ki, o tarihlerde Dahiliye Nâzýrlýðý görevinde bulunan Ali Kemal Bey, benim görevden alýndýðýmý ve artýk benimle hiç bir resmî muameleye giriþilmemesi gerektiði konusunda þifre ile bir genelge yayýnlamýþtý.

23 Haziran 1919 tarih ve 84 sayýlý olan bu genelge metni, dikkate deðer bir anlayýþý gösterir belge olduðu için aynen bilginize sunacaðým.

Dahiliye Nâzýrý Ali Kemal Bey'in 23.6.1919 tarihli ve 84 sayýlý þifresinin çözülmüþ suretidir :

Mustafa Kemal Paþa büyük bir asker olmakla birlikte günün siyasetini pek bilmediði için, olaðanüstü sayýlacak vatanseverlik ve gayretine raðmen, yeni görevinde asla baþarýlý olamadý. Ýngiliz Olaðanüstü Temsilcisi'nin istek ve ýsrarýyla görevden alýndý; bundan sonra yaptýklarý ve yazdýklarý ile de bu kusurlarýný daha çok açýða vurdu. Redd-i Ýlhak Cemiyetleri gibi, Balýkesir ve Aydýn dolaylarýnda Müslüman halký boþ yere kýrdýrmaktan ve bu fýrsattan yararlanarak halký haraca kesmekten baþka iþ görmeyen emirsiz, saygýsýz ve kanunsuz olarak kurulan bazý hey'etler için öteden beri çektiði telgraflarla siyasî hatâsýný idarî yönden de artýrdý. Kendisinin Ýstanbul'a getirilmesi Harbiye Nezareti ile ilgili bir iþtir.

Ancak, Dahiliye Nezareti'nin size kesin emri, artýk o zatýn görevden alýnmýþ olduðunu bilmek, kendisi ile hiçbir resmî iþleme giriþmemek, hükûmet iþleri ile ilgili hiçbir isteðini yerine getirmemektir. Bu genelgeye uygun hareket etmekle ne gibi sorumluluklarýn giderilmiþ olacaðýný takdir buyuracaðýnýzdan eminim. Ayrýca, bu önemli ve tehlikeli günlerde memur, halk, her Osmanlý'ya düþen en büyük görev, barýþ konferansýnca geleceðimiz üzerinde karar verilirken ve beþ yýldýr yaptýðýmýz deliliklerin hesaplarý görülürken, artýk aklýmýzý baþýmýza devþirdiðimizi göstermek, akýllýca ve tedbirlice davranýþlarý benimsemek, parti, mezhep, ýrk ayrýlýklarýný gözetmeksizin her ferdin hayatýný, malýný, ýrzýný koruyarak, medenî dünyanýn gözünde bu memleketi bir daha lekelememek deðil midir?