ALÝ KEMAL BEY VE PADÝÞAH |
| Bu þifreli genelgeden, benim ancak Sivas'a vardýðým
27 Haziran 1919 tarihinde haberim oldu. Ali Kemal Bey, 23 Haziran
tarihinde bu genelgesi ile düþmanlara ve padiþaha önemli bir görev
yaptýktan sonra, 26 Haziran 1919 tarihinde hükûmetten çekilmiþtir.
Ali Kemal Bey ' in sadrazamlýða verdiði resmî istifa yazýsýndan baþka,
saraya da gidip padiþaha kendi eliyle verdiði istifa yazýsý suretleri
ile sözlü mârûzâtýný ve padiþahýn ona verdiði cevabý, çok sonra öðrendim.
Ali Kemal Bey, istifa yazýlarýnda, özellikle bunun padiþaha ait olanýnda : Osmanlý topraklarýnýn çeþitli yerlerinde baþgösteren ayaklanma ve karýþýklýk belirtileri üzerine, ihtilâl ateþinin hemen çýktýðý yerde, yayýlmadan bastýrýlýp söndürülmesi ve yok edilmesi için tedbir almak, yalnýz kendi makamýný ilgilendirirken, padiþahýn gösterdiði yakýn ilgi ve güveni çekemeyen bazý arkadaþlarýnýn birçok yersiz sebepler ileri sürerek ihtilâlin daha da geniþlemesine yol açtýklarýndan söz ettikten sonra resmî görevinden çekilmekle birlikte, özel olarak hizmet ve sadakata devam edeceðini ekliyor ve sözlü olarak da resmî görevinden ayrýlmasýný fýrsat bilen hasýmlarýnýn hücumundan ben kulunuzu koruyunuz istirhamýnda bulunuyor. Padiþah, karþýlýk olarak beni büsbütün yalnýz býrakmayacaðýnýza güveniyorum. Baðlýlýðýnýz, bana büyük ümit ve teselliler vermiþtir. Saray, her dakika size açýktýr. Refik Bey'le iþbirliðinden ayrýlmayýnýz iltifatýnda bulunuyorlar. Kendisine olan baðlýlýðýndan padiþahýn büyük ümit ve teselliye kapýldýðý Ali Kemal'i nâzýrlýk makamýnda ve padiþah huzurunda gördükten sonra, bir de asýl gerçek görevi baþýnda görelim! Canýnýz sýkýlmazsa, Sait Molla'nýn Rahip Frew'a yazdýðý mektuplardan birini gözden geçirelim : Ali Kemal Bey'e, son felâketi üzerine üzüntünüzü bildirdiðinizi söyledim. Bu zatý elde bulundurmak gerekir. Bu fýrsatý kaçýrmayalým. Bir hediye takdimi için en uygun zamandýr. Ali Kemal Bey dün o zatla görüþmüþ. Basýn iþinde biraz ihtiyatlý olmak gerektiðini söylemiþ. Daha önce herhangi bir gidiþten yana yöneltilmiþ olan düþünce ve kalem erbabýný bu defa öncekine aykýrý bir gayeye yöneltmek bizde kolaylýkla mümkün olmaz. Bütün devlet memurlarý, Millî Mücadele'yi þimdilik iyi görüyorlar demiþ. Ali Kemal Bey, talimatýnýza harfi harfine uyacak, Zeynelâbidin Partisi'ylede iþbirliði yapmaya çalýþýyor. Kýsacasý iþler bulandýrýlacak. Ayný mektubun altýnda bir de notu vardýr. Þimdi onu da okuyalým : Birkaç defadýr söylemek istediðim halde unutuyorum. Mustafa Kemal Paþa'ya ve taraftarlarýna biraz kendilerini destekliyormuþ gibi görünmeli ki, hiç bir þüpheye düþmeden buraya gelebilsin. Bu iþe fevkalâde önem veriniz. Kendi gazetelerimizle onu destekleyemeyiz. Bu belgeler hakkýnda sýrasý gelince daha çok bilgi veririm. Þimdilik bu kadarý yeterlidir. |