MERSÝNLÝ CEMAL PAÞA'NIN ÝSTANBUL'A GÝTMESÝ

Gerçekten, Konya'da bulunan 2' nci Ordu Müfettiþi Cemal Paþa'nýn on gün için izinli olarak Ýstanbul'a gittiðini dört gün önce öðrenmiþ ve hayret etmiþtim.

Cemal Paþa ile, Samsun'a çýktýðým günden beri millî davayý gerçekleþtirmek için iþbirliði yapmak, askerî ve millî hazýrlýklara giriþmek ve teþkilât kurmak konularýnda haberleþmelerimiz vardý. Kendisinden, ümit verici olumlu cevaplar almýþtým.

Benimle bu tarzda iliþki kurmuþ olan bir komutanýn, kendi kendine izin alýp Ýstanbul'a gitmesi, akýllýca bir iþ olmamak gerekirdi. Bu sebeple 5 Temmuz 1919 tarihli þifre ile, Konya'da 12' nci Kolordu Komutaný Salâhattin Bey'e þu iki maddeyi yazdým :

1- Cemal Paþa 'nýn on gün için Ýstanbul'a hareketinin gerçek sebebini açýkça ve çok acele olarak bildirmenizi;

2 - Zâtýâlînizin hiçbir sebep ve suretle oradaki birliklerin baþýndan ayrýlmanýz doðru deðildir. Bu konuda Fuat Paþa ile de haberleþerek en kötü ihtimale karþý tedbirler almanýz gereklidir. Her gün durumunuz hakkýnda kýsa bilgiler vermenizi rica ederim.

Ayný þifrenin suretini ayný tarihte Ankara'da bulunan Fuat Paþa'ya da bildirdim.

Salâhattin Bey'in Konya'dan 6/7 Temmuz tarihinde, yani Refik Hâlit Bey'in Konya Valisi Cemal Bey' le telgraf baþýnda konuþtuðu sýrada, cevap olarak verdiði þifreli telgrafta "Cemal Paþa, Ýstanbul'da bazý kimselerle temas etmek ve ailesiyle görüþmek üzere on gün için ve kendi isteði ile izinli olarak Ýstanbul'a gitmiþtir" denilmekte idi.

Cemal Paþa gitti, fakat gelemedi. Kendisini çok zaman sonra Ali Rýza Paþa kabinesinde Harbiye Nâzýrý olarak göreceðiz.