AVRUPA'DAN BÝRÞEY BAÞARAMADAN DÖNEN FERÝT PAÞA'YA ÇEKTÝÐÝM TELGRAF |
| Ýstanbul Hükûmetini millî teþebbüsleri engellemekten vazgeçirmek,
baþarýda saðlayacaðý çabukluk ve kolaylýk bakýmýndan önemli idi. Bu
düþünce ile ve Ferit Paþa 'nýn, tabiatýyla hiç bir þey basaramadan,
adeta hakarete uðramýþ bir durumda Ýstanbul'a dönüþünden yararlanarak,
kendisine 16 Aðustos 1919 tarihinde bir þifreli telgraf yazdým. Bu
telgrafta baþlýca þu cümleler vardýr :
Mösyö Clemenceau (Klemanso)'nun, siz Sadrazam Hazretleri'nin yüksek þahsiyetlerine olan ayrýntýlý cevabýný, ben âcizleri son günlerde okuyunca Ýstanbul'a nasýl acý ve üzüntüler içinde dönmüþ olduðunuzu takdir ediyorum. Vatanýmýzý paylaþma ve yok etme duþüncesini bu kadar açýk ve haysiyet kýrýcý bir þekilde ortaya koyan bu ifade karþýsýnda titremeyecek duygulu bir insan düþünemiyorum. Tanrý'ya binlerce þükredelim ki, milletimiz, ruhundaki kahramanlýk azmiyle, tarih boyunca sürüp gelen hayat ve varlýðýný, hiçbir zaman ne kaderin akýþýna ne de böyle cellâtça hükümlere kurban etmeyecektir. Þimdi pek eminim ki, siz Sadrazam Hazretleri'nin yüksek þahsiyetleri,bugünkü genel durumu, devlet ve milletin gerçek çýkarlarýný üç ay önceki gözlerle görmüyorlar. Dokuz aydan beri iþ baþýna gelen hükûmetlerin hep biribirinden daha çok yýpranmasý ve sonunda da ne yazýk ki, artýk iþ göremez bir duruma düþmesi, milletin yüksek haysiyeti karþýsýnda doðrusu pek üzücü oluyor. Þurasý bir gerçektir ki, vatan ve milletin mukadderatý adýna içeride ve dýþanda sesini duyurmak ve söz sahibi olabilmek, mutlaka millî iradeye dayanmayý þart kýlar. Hayat hakký ve baðýmsýzlýný için çalýþan milletin amacýndaki bu asalet ve ciddiyete karþýlýk, Ýstanbul Hükûmeti, düþmanca davranmak yolunu tutuyor. Bu davranýþ tarzý, elbette büyük bir üzüntü doðuruyor. Milleti, Ýstanbul Hükümeti'ne karþý istenmeyen hareketlere sürükleyebilecek niteliktedir. Çok açýk olarak arz edeyim ki, millet her türlü iradesini kullanabilecek güçtedir. Teþebbüslerinin önüne geçebilecek hiçbir kuvvet yoktur. Ýstanbul Hükûmeti'nin olumsuz teþebbüsleri hiçbir yerde hiçbir kimse tarafýndan uygulanamayacaktýr. Millet, çizdiði program çerçevesinde pek kesin ve açýk adýmlarla hedefine doðru yürümektedir. Ýstanbul Hükûmeti'nin þimdiye kadar süregelen engelleyici teþebbüslerinin hiçbir yerde hiçbir etki yapamamakta olmasýyla, gerçek durumun takdir buyurulmuþ olacaðýna þüphe edilemez. Ýngilizlerin gösterdikleri yolda bir kurtuluþ çaresi aramak da boþunadýr ve sonucu bir hiçtir. Bununla birlikte, Ýngilizler de en sonunda kuvvetin millette olduðunu takdir ederek, hiçbir dayanaðý olmayan ve millet adýna hiçbir taahhütte bulunamayan, bulunsa bile milletçe kabul edilemeyecek olan bir hükumetle sonuç alýnabilecek bir iþe giriþmenin mümkün olamayacaðýna inanmýþlardýr ......... Bütün dilekler þu noktada birleþmiþtir ki, hükûmet meþru olan milli akýmý engellemeye çalýþmaktan vazgeçerek, Kuva-yý Milliye'ye dayansýn ve bütün teþebbüslerinde kendine millî gayeyi rehber edinsin. Bunun için de millî varlýðý ve millî iradeyi temsil edecek olan Meclis-i Meb'usan'ýn en kýsa zamanda toplanmasýný saðlasýn!....... |