ALÝ FUAT PAÞA BATI ANADOLU KUVA-YI MÝLLÝYE KOMUTANI

Bir münasebetle arz etmiþtim ki, 20' nci Kolordu Komutaný Ali Fuat Paþa, kongre adýna bazý kararlar alýp, hazýrlýklar yapmýþtý. Ali Fuat Paþa 'ya kongrece "Batý Anadolu Kuva-yý Milliye Komutaný" ünvaný verildi. Paþa, Eskiþehir ve dolaylarýný milli bir bölge olarak kabul edip komutanlýðýna Süvari Yarbayý Atýf Beyi Afyonkarahisar dolaylarýný da millî bir bölge olarak kabul edip Komutanlýgýna 23 üncü Tümen Komutaný Ömer Lütfi Bey'i tayin etmiþti. Bu tümen ile, Anadolu'ya geldiðimizin daha ilk günlerinde temas kurup ilgilenildiðini o günlere ait açýklamalarým arasýnda belirtmiþtim. Ýstanbul Hükûmeti, Fuat Paþa'nýn yerine Hamdi Paþa 'yý tayin etmiþ ve göndermiþti. Hamdi Paþa, Eskiþehir'e kadar geldi. Orada kendisine, 16 Eylülde Ýstanbul'a dönmesi gerektiði bildirildý. Ýngilizler, Eskiþehir Bölgesi Kuva-yý Millîye Komutaný Atýf Bey'i tutuklayýp Ýstanbul'a gönderdiler. Kuva-yý Milliye Komutaný olan bir þahsýn, kendisini kolaylýkla düþman eline düþürmeyecek tedbirleri almýþ olmasý gerekirdi. Bu konudaki gaflet ve tedbirsizlik kendisini kurtarmak için uzun zaman biribiri ardýnca teþebbüslerde bulunmamýzý gerektirdi. Bildiðiniz üzere, o tarihlerde Eskiþehir'de Ýngiliz birlikleri vardý. Fuat Paþa, toplayabildiði milli kuwetlerle birlikte Eskiþehir'e yakýn Cemþit'e gitmiþti. Eskiþehir'i uzaktan çevirtti. Eskiþehir' de bulunan Ýtilâf Kuvvetleri Komutaný General Solly Flood ( Soli Flud)'un Fuat Paþa'ya gönderdiði bir mektupla kullanýlan ifadeler ve Kuva-yý Milliye'nin tanýtma þekli, milli komutanlarýmýzýn ve Kuva-yý Milliye'mizin yüksek þeref ve haysiyetlerine karþý bir saldýrý sayýldýðýndan ve adý geçen generalin hak ve etkisi dýþýnda görüldüðünden bu konuda Ýstanbul'da bulunan Ýtilâf Devletleri siyasý temsilcilerinin bir muhtýra ile dikkatleri çekilmiþti. 25 Eylül 1919 tarihinde General Solly Flood'un Fuat Paþa'ya gönderdiði, bir kurmay binbaþý ile Eskiþehir Ýngiliz kontrol subayýndan oluþan bir hey'et, Ýngilizlerin, iç iþlerimize ve Millî Mücadele'mize asla karýþmayacaklarý konusunda söz verdiler. Bu sýralarda, Ýngilizler, Merzifon'da bulunan kuvvetlerinin geri çekilmesine memnun olup olmayacaðýmýzý öðrenmek istemiþlerdi. Elbette pek memnun olacaðýmýzý bildirmiþtik. Gerçekten de oradaki kuvvetlerini bütün aðýrlýklarý ile birlikte önce Samsun'a çektiler, daha sonra oradan da Ýstanbul'a götürdüler. Eskiþehir'e hâkim olduktan sonra, Fuat Paþa'yý Bilecik ve Bursa yörelerine göndermeyi düþünüyorduk.