BENÝ HÜKÜMET ÝÞLERÝNE KARIÞMAKTAN MENETMEK ÝSTEYENLER BENDEN ETKÝLÝ TEDBÝRLER BEKLÝYOR

Baþkanlar hey'eti teþekkür edip ayrýlmýþlar (Belge: 242). Verilmekte olan bilgiler arasýnda þunlar da vardý: "Milletvekilleri, telâþtalar. Fakat istenildiði þekilde bir kabine kurulacaðýna güveniyorlar. Yabancýlarýn, Hürriyet ve Ýtilâfçýlarýn ve Nigehbancýlar'ýn, düzenledikleri gericilik hareketlerinde baþarýlý olabilmeleri için, Ferit Paþa'yý veya yakýnlarýndan birini iktidar mevkiine getirmeleri de muhtemeldir. Meclis'i elbette daðýtacaklardýr. Padiþah katýnda etkili olacak tedbirlerin, oradan alýnmasý... arz olunur."

Efendiler, garip deðil midir ki, bugün bu maruzatta bulunanlar, daha birkaç hafta önce "Meclis resmen açýlmýþ olduðuna göre, bundan sonraki emirlerinizin bize bildirilmesini ve görüþlerinizin her makamýn önünde gerektiði gibi savunulacaðýna güven buyurulmasýný" diyen kimselerdir. Birkaç hafta önce, Ýstanbul Hükûmeti ile birlik olarak, beni hükûmet iþlerine karýþmaktan menetmek isteyen kimseler, bu gün, Ýstanbul'da hiçbir þey yapmaya güçleri yetmadiðini itiraf ederek, buradan, Hey'et-i Temsiliye'den etkili tedbirler bekliyorlar.

Biz bu isteði de yerine getireceðiz. Fakat bu kimselerin istekleri olduðu için deðil, bunu vatanýn çýkarlarý emrettiði için...

Efendiler, 3 Mart ve 3/4 Mart gecesi, Ýstanbul'la haberleþme ve oradaki durumu anlamakla geçti. 4 Mart günü, gerek Ý s m e t P a þ a'dan ve gerek diðer kimselerden aldýðým bilgiler üzerine, durumu bir genelge ile bütün ordulara, teþkilât merkezlerimize ve millete bildirdim (Belge : 243, 244). Meclis-i Meb'usan Baþkanlýðý'na da þunu yazdým :


Meclis-i Meb'usan Baþkan Vekilliði Yüksek Katýna, Ankara, 4.3.1920
Ýtilâf Devletleri'nin durmadan iþlerimize karýþmalarý karþýsýnda, Ali Rýza Paþa Kabinesi'nin, nihayet Meclis huzurunda istifasýný verdiði üzüntüyle haber alýnmýþtýr. Aydýn cephesinde, kutsal vataný ele geçirmeye çalýþan düþmanla Kuva-yý Milliye çarpýþmakta ve her karýþ topraðýna, sadýk ve fedakâr evlâtlarýnýn þehit olmuþ vücutlarýný gömmektedir. Hiçbir güç, hiçbir yetki, milletimizi tarihin emrettiði bu görevden alýkoyamayacaktýr. Vatan ve milletimizin istiklâli korumak için her Fedakârlýga hazýr bulunan milletimizin, kutsal heyecanýný ancak milletin tam olarak güvenini kazanmýþ bir hükûmetin iþbaþýna getirilmesi yatýþtýrabilir. Bütün millet, bu tarihî günlerde, millî iradesinin mutlak vekilliðini üzerine almýþ bulunan mitletvekillerinin kararlarýný sabýrsýzlýkla beklemektedir. Vatana ve tarihe karþý, üzerinize aldýðýnýz büyük sorumluluðu ve bütün dünyanýn kürsülerinize çevrilmiþ olan dikkatli bakýþlarýný düþünerek, milletin azim ve fedakârlýðýna yaraþýr kararlar alýnacaðýna güvendiðimizi ve vatan uðruna yaptýðýnýz çalýþmalarda bütün milletin yanýnýzda ve yardýmýnýzda olduðunu arz ederiz.
Hey'et-i Temsiliye adýna Mustafa Kemal
Padiþah'a da þu telgrafý çektim Efendiler :

Padiþah Hazretleri'nin Yüce Eþiðine Ankara, 4.3.1920
Ýtilâf Devletleri'nin istiklâl ve haysiyeti ayak altýna alýcý saldýrýlarýna ve Ateþkes Anlaþmasý hükümlerine aykýrý müdahale ve hareketlerine daha fazla da dayanamayan Kabine'nin istifasý ile yeniden yüce devletlerinde bir hükûmet bunalýmýnýn ortaya çýkmasý, kamuoyunda derin bir heyecan yaratmýþtýr. Yüce saltanat ve hilafet makamlarý etrafýnda düþünce ve ülkû birligi ederek, yüksek istiklal ve dokunulmazýðýmýz ve yüce Osmanlý Devleti'nin ülke bütünlüðü için son fedakarlýðý göze almýþ olan bütün vatandaþlannýz, düþmanlar tarafýndan idare edilen bazý bozgunculuk ve ihtilâl tertiplerinden dolayý, zaten kederli ve endiþeli bir durumda, hükümet bunalýmýnýn bir an önce sona ermesini ve millî emelleri gerektiði gibi gerçekleþtirebilecek deðerli bir hükûmetin kurulmasýný beklemektedir. Meclis-i Millî'nin çoðunluk grubunda yoðunlaþan millî gaye ve eðilimlerin yüce katýnýzda da destekleneceðine, bütün vatandaþlarýnýz gibi, Hey'etimiz de emindir. Ancak, içten ve dýþtan gelen bin türlü ihtirasýn kaynayýp köpürmesiyle, dirlik ve huzuru tehdit altýnda bulunan memleketimizin, millî vicdana güven veremeyecek bir kabine baþkanýna bir dakika bile katlanamayacaðýný ve Tanrý korusun, böyle bir durum ortaya çýkarsa, Osmanlý Devleti'nin tarihinde benzeri görülmemiþ fecî olaylara yol açacaðýný, Padiþah Efendimiz Hazretleri'nin yüce eþiðine arz etmeyi vatan borcu sayarýz. Ferman Padiþah'ýmýzýndýr.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti Hey'et-i
Temsiliyesi
adýna
Mustafa Kemal
Bu telgrafýn birer suretini bilgi için Meclis-i Meb'usan Baþkanlýðý'na ve kolordu komutanlarýna vermekle birlikte, bunun bir kopyasýný çýkararak, Ýstanbul gazetelerine ve Basýn Cemiyeti'ne vermesini de Ýstanbul telgrafhanesine emrettik. Bundan ba$ka Efendiler, komutanlara, valilere, mutasarrýflara ve Müdafaa-i Hukuk Merkez Hey'etleri'ne ayrýca þu genelgeyi de gönderdik.


4.3.1920
Ýtilâf Devletleri'nin katlanýlmaz bir duruma gelen müdahale ve baskýlarýndan dolayý kabine 3 Mart günü yani dün istifa etmiþtir. Güvenilir kaynaklardan aldýðýmýz bilgilere göre, kabinenin düþürülmesi, F e r i t P a þ a veya ona benzer birinin iktidar mevkiine getirilmesi ve lstanbul'da yabancýlann emellerine hizmet edecek bir Hilâfet þûrasý kurulmasýný saðlamak üzere, dýþ düþmanlar tarafýndan idare edilen ve muhalif partilerin aracýlýðý ile meydana gelen bir komitenin çalýþmalarýnýn eseridir. Yani, komitenin çalýþmalarýna yer verebilmek için Ýtilâf Devletleri, önce hükûmeti istifaya mecbur edecek baskýlar yapmýþlardýr. Durumun bu aðýrlýðý karþýsýnda, Meclis-i Meb'usan, elbette gereken etkili tedbirleri almaya devam etmektedir. Arýcak bu teþebbüslerin fülî olarak desteklenmesi için, hemen, milli gayeyi gerçekleþtiremeyecek bir hükûmet baþkanýna milletin katlanamayacaðýný çok sert bir dille Saray'a, Meclis-i Meb'usan Baþkanlýðý'na ve basýna bildirmek gerekir. Bu telgraf alýndýðýnda, bir dakika kaybedilmeden bu þekilde telgraglar lar hazýrlanmasýný ve bu gece mutlaka çekilmesi çarelerinin bulunmasýný, buraya da yarýn sabaha kadar bilgi verilmesini önemle rica ederiz.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti Hey'et-i
Temsiliyesi
adýna
Mustafa Kemal
Efendiler, verdiðimiz talimat gereðinçe, memleketin her tarafýndan, milletin her türlü yönetim kademesinden, 4/5 Mart gecesinden baþlayarak telgraf Fýrtýnasý ayýn beþinci ve altýncý günleri, Padiþah sarayýnda ve Mec- Meclis-i Meb'usan üzerinde beklenen etkiyi yaptý.