TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝ TOPLANIYOR |
|
Efendiler bu türlü olaylara bundan sonra daha geniþ çapta rastlayacaðýz. Büyük Millet Meclisi'nin toplanmasýný ve açýlmasýný saðlamaya çalýþtýðýmýz günlerde, bizi en çok uðraþtýran, Düzce, Hendek, Gerede gibi Bolu bölgesindeki yerlerden baþlayýp, Nallýhan, Beypazarý üzerlerinden Ankara'ya yaklaþacak kadar geniþleyen gericilik ve isyan dalgalarý oimuþtur. Ben bir taraftan bu dalgalarýn durdurulmasýna çalýþýrken, bir taraftan da Ankara'da toplanmakta olan ve genel durumu daha iyice bilmeyen milletvekillerini dehþete düþürecek olaylar karþýsýnda býrakmamak ve böyle durumlarýn ortaya çýkmasýyla Meclis'in toplanamamasý gibi uðursuz ihtimalleri önlemek çarelerini, düþünüyordum. Bunun için Meclis'in açýlmasýnda acele ediyordum. Nihayet, gelebilmiþ oian milletvekilleriyle yetinerek Meclis'in, Nisanýn 23' üncü Cuma günü açýlmasýna karar verdik. Bu karar üzerine, 21 Nisan 1920 tarihinde bütün memlekete yaptýðým tebligat metnini, o günün duygu ve düþüncelerine ne kadar uymak zorunda kalýndýðýný gösteren bir belge olmak bakýmýndan aynen bilgilerinize sunmayý yerinde buluyorum.
1- Tanrýnýn lütfuyla Nisanýn 23' üncü Cuma günü, cuma namazýndan sonra Ankara'da Büyük Millet Meclisi açýlacaktýr. 2 - Vatanýn istiklâli, yüce Hilâfet ve Saltanat makamýnýn kurtarýlmasý gibi en önemli ve hayati görevleri yapacak olan Büyük Millet Meclisi'nin açýlýþ gününü cumaya rastlatmakla, o günün kutsallýðýndan yararlanýlacak ve bütün sayýn milletvekilleriyle Hacý Bayram Veli Câmi-i Þerifinde cuma namazý kýlýnarak Kur'an'ýn ve namazýn nurlarýndanda feyz alýnacaktýr. Namazdan sonra, Sakal-ý Þerif ve Sancak-ý Þerif alýnarak Meclisin toplanacaðý yere gidilecektir. Meclise girmeden önce bir dua okunarak kurbanlar kesilecektir. Bu merasimde Câmi-i Þerîf'ten baþlayarak Meclis binasýna kadar Kolordu Komutanlýðý'nca askerî birliklerle özel tören düzeni alýnacaktýr. 3 - Açýlýþ gününün kutsallýðýný belirtmek için bu günden baþlayarak vilâyet merkezinde, Vali Beyefendi Hazretleri'nin düzenleyeceði þekilde, hatim indirilmeye ve Buhari-i Þerif okunmaya baþlanacak ve Hatm-i $erîf'in son kýsýmlarý uður getirsin diye cuma günü namazdan sonra Meclis'in toplanacaðý yerin önünde tamamlanacaktýr. 4 - Kutsal ve yaralý vatanýmýzýn her köþesinde bu günden itibaren ayný þekilde kilde Hatm-i Þerîfler indirilmesine ve Buhari-i Þerif okunmasýna baþlanarak, cuma günü ezandan önce minarelerde salâ verilecek, hutbe okunurken, Halifemiz, Padiþahýmýz Efendimiz Hazretleri'nin mübarek adlarý anýlýrken, Padiþah Efendimiz'in yüce varlýklarýnýn, þanlý ülkesinin ve bütün tebaasýnýn bir an önce kurtulmalarý ve saadete kavuþmalarý için ayrýca dua okunacak ve cuma namazýnýn kýlýnmasýndan sonra da hatim tamamlanarak yüce Hilâfet ve Saltanat makamý ile bütün vatan topraklarýnýn kurtuluþu için giriþilen Millî Mücadele'nin önemini ve kutsallýðýný, milletin her bir ferdinin, kendi vekillerinden meydanâ gelmiþ olan bu Büyük Millet Meclisi'nin vereceði vatani görevleri yapmaya mecbur olduðunu anlatan vaazlar verilecektir. Daha sonra, Halife ve Padiþah'ýmýzýn, din ve devletimizin vatan ve milletimizin kurtuluþu, selâmeti ve istiklâli için dua edilecektir. Bu dinî ve vatanî merasim yapýldýktan ve camilerden çýkýldýktan sonra, Osmanlý vilâyetlerinin her tarafýnda, hükûmet konaðýna gelinerek Meclis'in açýlmasýndan dolayý resmî tebrikler yapýlacaktýr. Her tarafta cuma namazýndan önce uygun þekilde Mevlid-i Þerîf okunacaktýr. 5 - Bu tebliðin hemen yayýnlanarak her tarafa ulaþtýnlabilmesi için her vasýtaya baþvurulacak, sür'atle en ücra köylere, en küçük askerî birliklere, memleketin bütün teþkilât ve kuruluþlanna ulaþtýrýlmasý saðlanacaktýr. Ayrýca, büyük levhalar halinde her tarafa asýlacak ve mümkün olan yerlerde bastýrýlýp çoðaltýlarak parasýz daðýtýlacaktýr. 6 - Yüce Tanrý'dan tam bir baþarýya ulaþtýrmasý niyaz olunur. Hey'et-i Temsiliye adýna Dakika geciktirilmeyecektir. 22.4.1920 Tanrý'nýn lütfuyla Nisa'nýn 23' üncü Cuma günü Büyük Millet Meclisi açýlarak çalýþmaya baþlayacaðýndan, o günden itibaren askerî ve sivil bütün makamlarla bütün milletin tek mercünin Büyük Millet Meclisi olacaðý bilgilerinize sunulur. Hey'et-i Temsiliye adýna Þimdiye kadar bilginize sunmuþ olduðum hususlar, þahsým ve Hey'et-i Temsiliye adýna üzerinde durduðum olaylarýn açýklanmasýyla ilgiliydi. Bundan sonra söyleyeceklerim, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açýlýþýndan ve hükûmetin kuruluþundan bugüne kadar meydana gelmiþ olan olaylarý ve deðiþiklikleri içine alacaktýr. Burada söyleyeceklerim, aslýnda herkes tarafýndan açýkça bilinen veya kolaylýkla bilinmesi mümkün olan olaylann safhalarý ile ilgilidir. Gerçekte, Meclis tutanaklarýnda, bakanlýklarýn dosyalarýnda, basýn kolleksiyonlarýnda bu olay ve hâdiselerin belgeleri kayýtlý ve saklý bulunmaktadýr. Bu bakýmdan ben, bütün bu olaylarýn genel akýþýný iþaret ve tespit etmekle yetineceðim. Maksadým, inký- lâbýmýzýn incelenmesinde tarihe yardýmcý olmaktýr. Bütün bu olay ve hâdisalerin akýþýnda, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Hükûmeti'nin Baþkaný Baþkomutan ve Cumhurbaþkaný sýfatlarýný taþýmýþ olmaktan çok, teþkilâtýmýzýn genel baþkaný olarak kendimi bu görevi yerine getirmeye mecbur sayarým. |