BAKANLAR KURULU'NUN KURULMASI |
|
Efendiler, Büyük Millet Meclisi, Bakanlar'ýn seçimi ile ilgili 2 Mayýs 1920 tarihli kanunla, Genelkurmayiþlerini de yürütmek üzere, Büyük Millet Meclisi'nde 11 bakanlý birBakanlar Kurulu meydana getirdi. Görülüyor ki, Meclis'in açýlýþ tarihi olan 23 Nisandan beri bir haftakadar zaman geçmiþ bulunuyor. Bu süre içinde memleket ve millet iþlerive özellikle yýkýcý akým ve faaliyetlere karþý tedbir alma hususu elbettebir an bile gecikemezdi ve gecikmemiþtir. Yalnýz, Bakanlar Kurulu'nunseçimi ile ilgili kanun çýktýðý zaman, Meclis'ce bakanlýða seçilen kimselerden bazýlarý, daha önce fiilî olarak göreve baþlamýþlar ve bana yardýmediyorlardý. Bu arada Ý s m e t P a þ a Hazretleri de Genelkurmayiþlerini üstlenmiþ bulunuyordu. Efendiler, bu münasebetle bir noktayý belirtmeyi gerekli buluyorum:O günlerde, mevcut arkadaþlarýn hangi iþlerde görevlendirileceklerininuygun olacaðý düþünülürken, Genelkurmay Baþkanlýðý için Ý s m e tP a þ a'yý tercih etmiþtim. Ankara'da bulunan R e f e t P a þ a , beni özelolarak görerek bilgi vermemi istedi. Anlamak istediði, Genelkurmay Baþkanlýðý'nýn en yüksek askerî makam olup olmadýðý noktasýydý. Benden ,söz konusu makamýn en yüksek askerî makam olduðu ve ondan daha yüksek makamýn Millet Meclisi olacaðý cevabýný alýnca, buna itiraz etti. Ý s m e t P a þ a'nýn, baþkomutanlýk demek olan bu durumuna razý olamayacaðýnýsöyledi. Görevin çok önemli ve nazik olduðunu, benim bütün arkadaþlar hakkýndaki bilgi ve tarafsýzlýðýma güvenmenin uygun olacaðýnýsöyledim. Kendisinin böyle bir iddiada bulunýnasýnýn yakýþýk almadýðýnýda ilâve ettim. Efendiler, daha sonra Batý Cephesi Karargâhý'nda görüþtüðüm F u a t P a þ a da, Ý s m e t P a þ a'nýn Genelkurmay Baþkanlýðý'na kesinliklekarþý çýktý. F u a t P a þ a'yý da, duruma en uygun olan çözüm yolununkabulündeki zarurete inandýrmaya çalýþtým. R e f e t ve F u a t P a þ a'larýn kendilerine has bazý düþüncelerine ilâve ettikleri itiraz þuydu :Kendileri daha önce Anadolu'da benimle birlikte çalýþmýþlar. FakatÝ s m e t P a þ a sonradan katýlmýþ. Oysa, bundan önceki konuþmalarýmda,sýrasý ve yeri geldiði için arz etmiþtim ki, Ý s m e t P a þ a , benim Ýstanbul'dan ayrýlmamdan önce benimle iþbirliði yapmýþtý. Daha sonra Anadolu'ya gelmiþ ve birlikte çalýþmýþtýk. Fakat F e v z i P a þ aH a z r e t l e r i'nin Harbiye Nazýrlýðý'na gelmesi üzerine bazý önemlidüþüncelerle ve özel görevle tekrar Ýstanbul'a gönderilmiþti.Bu bakýmdan düþünce ve iþbirliðinde kýdem söz konusu olamazdý. Genelkurmay iþlerinin ilk defa Ý s m e t P a þ a'ya verilmesinde isabetsizlik olsaydý, bu konuda F e v z i P a þ a Hazretleri'nin de beni uyarmalarý bir vatan görevi olurdu. Oysa, Paþa Hazretleri, aksine bu görevlendirmeyi pek yerinde bulmuþ ve kendileri, teklif edilen Millî SavunmaBakanlýðý'ný çok samimî bir duyguyla derhal kabul buyurmuþtur. Ý s m e tP a þ a'nýn, gerek Genelkurmay Baþkanlýðý'nda gerek daha sonraki Cephe Komutanlýðý'nda gösterdiði liyakat ve üstün gayret, kendisine görevvermekte doðru hareket ettiðimi fülî olarak ispat etmiþ bulunduðu için,millete karþý, orduya karþý ve tarihe karþý tam bir iç huzuru içindeyim. |