MECLÝSTE GÖRÜLEN AYKIRI EÐÝLÝMLER VE NAZIM BEY'ÝN ÝÇÝÞLERÝ BAKANLIÐINA SEÇÝLMESÝ KARÞISINDA BENÝMSEDÝÐÝM TUTUM

Ýþte arz etmek istediðim husus, bakanlarýn seçimi ile ilgili kanunun deðiþtirilmesini gerektiren sebepleden biridir.

Efendiler, 4 Eylül 1920 tarihinde, Tokat Milletvekili bulunan Nazým Bey, 89 oya karþý 98 oyla, Meclis'çe Ýçiþleri Bakanlýðý'na seçildi. Nazým Bey, dakika kaybetmeksizin büyük bir aceleyle Bakanlýk makamýna gidip daha sonra Bakanlar Kurulu Baþkaný da olmam dolayýsýyla beni ziyarete geldi.

Ben, Nazým Bey'i kabul etmedim. Yüce Meclis'in güvenini kazanarak seçilmiþ olan bir bakaný kabul etmemekle yaptýðým muamelenin mahiyet ve nezaketini elbette takdir ediyordum. Fakat memleketin büyük yararý, beni bu yolda harekete mecbur tutuyordu. Elbette, bu hareketimin sebebini açýklayýp ispat edeceðimden ve açýklayacaðým noktanýn yüce Meclis'çe de önemli görüleceðinden emindim.

Efendiler, Meclis üyeleri arasýndan, aykýrý birtakým prensiplere eðilim gösterenler ortaya çýkmaya baþlamýþtý. Bunlardan biri olmak üzere Nazým Bey ve arkadaþlarý en çok dikkatimi çekmiþti. Nazým Bey'in, kendisinden daha Sývas Kongresi sýralarýnda aldýðým safsatalarla dolu bazý mektuplarýndan, ne zihniyet ve karakterde bir kimse olabileceðini anlamýþtým. Nazým Bey, milletvekili olarak Ankara'ya geldikten sonra, her gün yeni yeni siyasî faaliyetler gösteriyordu. Oluþmaya baþlayan her siyasî grupla temas fýrsatýný kaçýrmýyordu.

Nazým Bey, bizzat veya dolaylý olarak yabancý çevrelerden bazýlarý ile temas yolunu bulmuþ; onlardan teþvik görmüþ ve yardým imkânlarý da saðlamýþtý.

Bu zatýn Halk Ýþtirakýyyun Fýrkasý diye gayri ciddî ve sýrf kendisine disine çýkar saðlamak üzere bir parti kurma teþebbüsüne geçerek, milliyetçiliðe aykýrý faaliyet sevdasýnda bulunduðunu mutlaka duymuþsunuzdur. dur.

Bu zatýn yabancý çevrelere casusluk ettiðine de asla þüphe etmiyordum. Nitekim, daha sonra Ýstiklâl Mahkemesi birçok gerçeði ortaya koymuþtu.

Ýþte Efendiler, bu Nazým Bey, kendisinin ve arkadaþlarýnýn yaptýðý sürekli propaganda sayesinde ve bize muhalefete hazýrlananlarýn milletin yüksek yararlarýný unutarak yaptýklarý yardýmlarla Ýçiþleri Bakanlýðý'na geçirilmiþti. Böylece Nazým Bey, Hükûmet'in bütün iç idare makinesinin baþýnda, memleket ve millete deðil, fakat, paralý uþaðý olduðu kimselerin isteklerinin gerçekleþmesine en büyük hizmeti yapabilecek duruma gelebilmiþti.

Elbette Efendiler, buna asla razý olamazdým. Onun için Ýçiþleri Bakaný Nazým Bey'i kabul etmedim ve istifaya mecbur ettim. Lüzum görüldüðü zaman da, Meclis'teki gizli oturumda, hakkýndaki bilgi ve görüþlerimi açýkça söyledim.