GÖRÜNÜÞTE BÝZÝM ÝÇÝN YUMUÞAK SANILAN BÝR POLÝTÝKA ÝLE, BÝZÝ ÝÇTEN YIKMA TEÞEBÜSÜ |
| Saygýdeðer Efendiler, burada bir an durarak bakýþlarýmýzý
Ýstanbul'a çevirelim. Damat Ferit Paþa Hükûmeti'nin her türlü düþmanla
ortak olan silâhlasonuç alma plâný uygulamada baþarý kazanamamýþtý.
Ýç isyanlara karþý koyduk ve direndik. Yunan taaruzu en sonunda bir
hatta durdu. Yunanlýlarýn ondan sonraki hareketleri de sýnýrlý alanlar
içinde kaldý. Ýç isyanlara ve Yunan cephesinekarþý ciddî tedbirler
almakta o1duðumuz görülüyordu. Ýçeriden ve dýþarýden gelen silâhlý
hücumlarýn, özellikle Ankara'daki Millî Hükûmet'i sarsamayacaðý anlaþýlýyordu.
Bu itibarla, Ýstanbul'un silâhlý saldýrý politikasýiflâs etmiþ bulunuyordu.
Bunu deðiþtirip, yeniden uzlaþma politikasýnadöner gibi görünerek,
bizi içerden yýkma politikasý gütmenin daha yararlýolacaðýna inandýklarýna
hükmedilebilirdi. Týpký 1919 Eylülündle DamatFerit Paþa'nýn birinci
çekilmesinden sonra, Ali Rýza Paþa Kabinesi'ningelmesiyle olduðu gibi,
görünüþte bizim için yumuþak sanýlan bir politikaile, bizi içten yýkma
teþebbüsü yenilenecekti.
Bundan sonraki mücadelelerimizde, Ýstanbul vasýtasýyla yapýlan içve barýþ teþebbüsler, bizi güçsüzlüðe düþürecek telkinler ve Yunan ordusuyla olduðu kadar, fakat anlaþýlmasý ve anlatýlmasý daha güç þartlar içinde, içerideki bozgunculara karþý uðraþtýðýmýz da görülecektir. Ýstanbul'da hükûmetin baþýna Tevfik Paþa getirildi. Kabinede Dahiliye Nâzýrý olarak Ahmet Ýzzet ve Bahriye Nâzýrý olarak Salih Paþa'lar bulunuyordu. Tevfik Paþa Kabinesi derhal bizimle temasve iliþki kurmak istedi. Bu görevi esas itibariyle Ahmet Ýzzet Paþa üzerine aldý. Saray kurmay hey'etinde bulunan bir subay, AhmetÝzzet Paþa tarafýndan bazý notlarla Ankara'ya gönderildi. Bu notlarda, eskisine bakarak daha elveriþli þartlarla, söz geliþi, Ýzmir'de Osmanlý hakimiyeti altýnda Yunanlýlar tarafýndan özel bir yönetim kurulmasýnýn kabulü gibi þartlarla, bir barýþ yapma ümidinde bulunduklarý veher þeyden önce, Ýstanbul Hükûmeti ile bir uzlaþmaya varmanýn önemliolduðu bildiriliyordu. Ahmet Ýzzet Paþa'nýn ve içinde bulunduðu hükûmetin, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ve Hükûmeti'nin nitelik ve yetkilerindenhaberdar olmadýklarý, hâlâ Ýstanbul Hükûmeti'ni sürdürmeyi ve bu yollamillet ve memleketin kaderiyle, ilgili sorunlarý çözmeyi düþündükleri görülüyordu. Ahmet Ýzzet Paþa'ya ve Tevfik Paþa Kabinesi'ne durumu bildirmek ve kendilerini aydýnlatmak maksadýyla, gereken bilgi ve görüþleri etraflý olarak yazdýrýp Ankara'ya gelen özel memura verdik ve kendisini 8 Kasým 1920 tarihinde Ýnebolu'ya doðru yola çýkardýk. 12 Kasým 1920 günü, Zonguldak'tan Yüzbaþý Kemal imzalý kýsabir telgraf aldým. Bunda, þifreli bir telgrafý çekmek üzere Ýstanbul'dangönderildim, deniyordu. Söz konusu, þifreli telgraf, Dahiliye Nâzýrý Ýzzet Paþa'nýn imzasýný taþýyordu. Ýstanbul'da 9 Ekim 1920 tarihindeyazýlmýþtý. |