BÝLECÝK GÖRÜÞMESÝ KARARLAÞTIRILIYOR |
| Biz, gerçek durumun herkesin sandýðý ve düþürdüðügibi
olmadýðýna tamamen inanmýþ bulunuyorduk.Ancak, Ýstanbul'un kurtuluþ
çaresi olarak ileri sürdüðü uzlaþma ve görüþme tekliflerini, kamuoyunu
inandýrmaya yarayacak þartlarý hazýrlamadan reddetmeyi uygun bulmadýk.
Onun için, özellikle Ýzzet ve SalihPaþa'larýn da içinde bulunacaðý
bir hey'etle Bilecik'te görüþmeyi uygunbulduk. Bu zatlarla görüþtükten
sonra, halkýn bütün inanýþ ve görüþlerindeki yanlýþlýðýn anlaþýlacaðýna
þüphem yoktu. Bir de, her ne olursaolsun, kamuoyunca yukarýda iþaret
ettiðim vasýflarý ile tanýnmýþ olan buzatlarýn, Ýstanbul'da hükûmet
kurmalarýnýn millî gaye için ne kadar zararlý olduðu meydandaydý.
Bu bakýmdan, görüþmeden sonra da, kendilerinin Ýstanbul'a dönmelerine
müsaade etmeme gereði bence normaldi.Ýþte bu düþüncelerledir ki, Ýzzet
Paþa hey'etiyle Bilecik'te görüþmekararlaþtýrýldý. Görüþme 2 Aralýkta
deðil, fakat 5 Aralýkta oldu.
Efendiler, bu görüþmeyi beklerken, o güne kadar cephede ve Ankara' da geçen olaylarý da kýsaca bilginize sunayým : Efendiler, hatýrlarsýnýz ki, Ýzzet Paþa'nýn özel memurunun Ýnebolu üzerinden Ýstanbul'a hareket ettirildiði 8 Kasým 1920 günü, FuatPaþa'nýn Moskova Büyükelçiliði, Ýsmet ve Refet Paþa'larýn daBatý Cephesi'nde görevlendirilmeleri kararlaþtýrýlmýþtý. Ýsmet Paþaertesi gün cepheye hareket etti.10 Kasýmda göreve baþladý. O zamanlar Ethem Bey'in yakýn arkadaþý bulunan bir zatýn Eskiþehir'den 13 Kasým 1920 tarihli bir þifreli telgrafýný aldým. Bu telgrafta deniliyordu ki : Ethem Bey'in, Fuat Paþa Hazretleri'nin yanýnda Rusya'ya gideceði söylentisi cephede ve gerideki halk arasýnda kötü niyete yorulmaktadýr. Bu ibi kimselerin çevrenizden uzaklaþtýrýmasý, zâtýdevletlerinin diktatörlükilan edeceðiniz zannýný uyandýrmýþtýr . . . Efendiler, Ethem ve kardeþlerinin Türkiye'den uzaklaþmalarý,gerçekten Türkiye'nin de kendilrinin de yarar ve selâmeti bakýmýndanyerindeydi. Bu sebeple, Fuat Paþa'ya, kendileri istedikleri takdirde,bunlarý da birlikte alýp uygun þekilde görevlendirilebileceklerini söylemiþtim. Ethem Bey'in arkadaþý tarafýndan yazýlan bu telgraftaki ifadelerin, yalnýz arkadaþýnýn düþüncesi olduðu ve gerçeðe uygun bulunduðuelbette kabul edilemezdi. Çünkü ne cephenin ne de halkýn, EthemBey'in Rusya'ya gönderilip gönderilmeyeceði konusu ile ilgisi yoktu.Özellikle : "Ben diktatör olmak istiyorum; fakat Ethem ve benzerleriengeldir. Onun için bu gibileri uzaklaþtýrýyorum" zannýndan söz edilmesibüsbütün dikkatizni çekti. |