LONDRA KONFERANSINA KATILMAMIZ |
| Efendiler, Dýþiþleri Bakaný olan Bekir Sami Bey'in
baþkanlýðý altýnda ayrýca ve müstakil bir delege hey'eti kuruldu.
Hey'et, Londra Konferansý'na özel olarak davet edildiðimiz takdirde
katýlmak üzere ve bu arada geçecek zamandan da yararlanmak maksadýyla,
Antalya üzerinden Roma'ya hareket ettirildi.
Hey'etimiz, Ýtalya Dýþiþleri Bakaný Kont Sforza vasýtasýyla,konferansa resmen davet edildikleri kendilerine bildirildikten sonraLondra'ya gitmiþtir. Londra Konferansý, 27 Þubat 1921'den 12 Mart 1921'e kadar devametti. Hiçbir olumlu sonuç vermedi. Ýtilâf Devletleri Ýzmir ve Trakya'daki nüfus durumu ile ilgili olarakkendileri tarafýndan yapýlacak bir araþtýrmanýn sonucunu kabul edeceðimiz yolunda bizden söz almak istediler. Delege hey'etimiz önce bunu kabul etmiþti. Fakat Ankara'dan yapýlan uyarý üzerine, sonradan, araþtýrmanýn yapýlmasýný Yunan idaresinin buradan çekilmesine baðlamak teklifinde bulundu. Ýtilâf Devletleri'nin, Sevres Antlaþmasý'nýn diðer hükümlerinin tarafýmýzdan samimiyetle ve itirazsýz olarak uygulanmasýný saðlamakistediði anlaþýlmýþtý. Delege hey'etimiz bununla ilgili tekliflere de red niteliðinde cevaplar vermiþti. Yunan delegeleri araþtýrma hiç kabul etmemiþlerdi. Bunun üzerine, Ýtilâf Devletleri, Türk ve Yunan delege hey'etlerine bazý teklifleri içine alan bir proje vererek, hükûmetlerinden, bu projeler için alacaklarý cevaplarýn, Konferans'a bildirilmesini istemiþlerdi. Bizim delege hey'etimize verilen projede, Sévres Antlaþmasý hükümlerinde yapýlacâk deðiþikliklerle ilgili þu noktalar vardý : Bize býrakýlan jandarma ve özel birliklerin sayýsýný bir parça artýrmak. Memleketimizde kalacak yabancý subaylarýn sayýsýný biraz azaltmak.Boðazlar bölgesini biraz ufaltmak. Bütçemiz üzerine konmuþ bulunan sýnýrlamalarý biraz hafifletmek. Bayýndýrlýk iþleri ile ilgili imtiyaz verýnehakkýmýz üzerine konmuþ sýnýrlamalarý da biraz hafifletmek. Bundan baþka, adlî kapitülasyonlar, yabancý postalarý, Kürdistan... ile ilgili olarakSévres tasarýsýnda deðiþiklikler yapýlmasýný ümit ettirecek bazý belirsizvaatler. . . Bu teklifler projesinde, Ermenistan sýnýrlarýnýn tespiti iþi, BirleþmiþMilletler'in göndereceði bir komisyona býrakýlmakta idi. Sözde Ýzmirili bize geri verilecekti. Fakat Ýzmir þehrinde btr Yunan kuvveti bulundurulacak, Ýzmir ilinin güvenlik iþleri, Ýtilâf Devletleri subaylarý tarafýndanidare edilecek, bu ildeki jandarma kuvveti, nüfus oranýna göre çeþitli unsurlardan kurulacak, þehre Birleþmiþ Milletler tarafýndan bir Hristiyanvali tayin edilecek, Ýzmir ili Türkiye'ye gelirinin çoðalmasýyla artacak biryýllýk vergi ödeyecekti. Ýzmir ili için teklif edilen bu çözüm þekli, beþ yýl sonra, taraflardanbirinin isteði üzerine Birleþmiþ Milletler'ce deðiþtirilebilecekti. |