SALTANATIN KALDIRILMASI |
| Bu birlikte davet edilme durumu, þahsi saltanatýn kaldýrýlmasý
iþini kesin olarak sonuçlandýrdý. Ger-çekten de 1 Kasým 1922 tarihli
kanun gereðince, hilafet ile saltanat biribirinden ayrýldý. Iki buçuk
yýlý aþan bir zamandan beri fiilen hükmünü yürüten milli saltanatýn
varlýðý kabul edildi. Hilafet, açýklýk kazanmýþ bir hakka sahip olmaksýzýn
bir süre daha býrakýldý.
Efendiler, bu konuda zabýtlara geçmiþ yeterince bilgi vardýr. Konunun özel yönleri ile ilgili noktalar, belki yüce hey'etinizi ilgilendirir düþüncesiyle, bazý bilgiler sunacaðým: Bilindiði gibi, "saltanat" ve "hilafet" makamlarý ayrý ayrý ve birleþmiþ olarak önemli meselelerden sayýlmaktaydý. Bunu doðrulayan bir hatýramý anlatayým: 1 Kasým 1922 tarihinden önce, muhalifler, Meclis çevresinde benim saltanatý kaldýracaðým yolunda telaþlý ve heyecanlý propaganda yapýyorlardý. Rauf Bey, bir gün Meclis'teki odama gelerek benimle bazý onemli konularý görüþmek istediðini ve akþam Keçiören'de Refet Paþa'nýn evine gidersem daha güzel konuþabileceðimizi söyledi. Rauf Bey'in teklifini kabul ettim. Fuat Paþa 'nýn da orada bulunmasýna izin vermemi istedi. Onu da uygun gördüm. Refet Paþa'nýn evinde dört kiþi toplandýk. Rauf Bey'den dinlediklerimin özeti þuydu: Meclis, Saltanat makamýnýn belki de Hilafet'in ortadan kaldýrýlmasý görüþünün benimsenmiþ olduðu endiþesiyle üzgündür. Sizden ve sizin ileride benimseyeceðiniz tutumdan þüphe etmektedir. Bu bakýmdan Meclis'e ve dolayýsýyla millet kamuoyuna güven vermeniz gerektiðine inanýyorum. |