MECLÝS'TE SALTANATIN KALDIRILAMSI GÖRÜÞÜLÜRKEN RAUF BEY'E VERDÝÐÝM ROL |
| Efendiler, belki birtakým kimselere göre. Rauf Bey,
üzerine aldýðý görevi yerine getirmiþti. Ben de açýkladýðým üzere,
genel ve tarihi görevimin o güne ait safhasýný tamamlamýþtým. Ancak,
genel görevimin emrettiði asýl noktayý hedefe ulaþtýrmak ve uygulamaya
geçmek gerektiði zaman da asla kararsýzlýða düþmedim. Tevfik Paþa'
nýn telgraflarý dolayýsýyla saltanatý hilafetten ayýrmaya ve önce
saltanatý kaldýrmaya karar verdiðim zaman, ilk yaptýðým iþlerden biri
de, derhal Rauf Bey'i, Meclis'teki odama çaðýrmak oldu. Rauf Bey'in,
Refet Paþa 'nýn evinde sabahlara kadar dinlediðim düþünce ve görüþlerini
hiç bilmiyormuþum gibi davranarak, ayakta, kendisinden þu istekte
bulundum: "Hilafet ve saltanatý biribirinden ayýrarak saltanatý
kaldýracaðýz! Bunun doðru olduðu konusunda kürsüden bir konuþma yapacaksýnýz!
" Rauf Bey ile bundan baþka bir tek kelime konuþmadýk. Rauf Bey
odamdan çýkmadan önce, ayný maksatla çaðýrmýþ olduðum Kazým Karabekir
Paþa geldi.Ondan da ayný þekilde konuþmasýný rica ettim.
Efendiler, o tarihe ait Meclis tutanaklarýnda görüldüðü üzere, Rauf Bey, kürsüden bir iki defa görüþtü ve hatta saltanatýn kaldýrýldýðý günün bayram olarak kabul edilmesi teklifini de ortaya attý. Burada bir nokta, kafalarda düðüm olarak kalabilir. Bana, Padiþah'a baðlýlýðý borç bildiðinden, saltanat makamý yerine baþka nitelikte bir makamýn getirilmesine çalýþmanýn felakete ve büyük acýlara yol açacaðýný söylemiþ olan Rauf Bey, benim yeni kararýmý öðrendikten sonra ve hele kararýmýn desteklenmesi ve saltanatýn kaldýrýlmasý için Meclis'te bir konuþma yapmasýný teklif etmem karþýsýnda, ne düþündüðünü bile söylemeden boyun eðmiþtir. Bu tutum ve davranýþ nasýl yorumlanabilir? Rauf Bey eski inanç ve görüþlerini deðiþtirmiþ miydi? Yoksa bu görüþierinde esasen samimi deðil miydi? Bu iki noktayý biribirinden ayýrmak ve biri üzerinde kesin bir yargýya varmak güçtür. Efendiler, böyle þüpheli bir yargýda bulunmaya giriþmektense, durumun daha iyi anlaþýlmasýný kolaylaþtýracak bazý safhalarý, iþlemleri ve tartýþmalarý yüksek hey'etinize hatýrlatmayý tercih ederim. |