| 17 Kasým 1922 tarihli resmî bir telgrafýn ilk cümlesi
þuydu : "Vahdettin Efendi bu gece saraydan ayrýlmýþtýr. "
Bu telgrafýn bir iki cümlesini daha 18 Kasým 1922 gününe ait Meclis
tutanaklarýnda okumuþsunuzdur. Fakat telgrafýn aslýnda, bu ayrýlýþa
kimlerin yardým etmiþ olabileceðinden, kutsal emanetlerin nasýl korunacaðýndan
ve daha baþka hususlardan bahseden alt tarafý da vardýr.
Ayný gün Meclis'te okunmuþ bir mektup suretiyle ona ekli -ajans-
larla yayýnlanmýþ bir bildiri suretini de zabýtlardan bir daha okuyalým
:
17.11.l922
Mektup Sureti
Bir nüshasýný iliþik olarak sunduðum resmi bildiride açýklandýðý
gibi, Zâtýþâhâne, Ýngiltere'nin koruyuculuðuna sýðýnarak bir Ýngiliz
harp gemisiyle Ýstanbul'dan ayrýlmýþtýr....
Ýmza : Harrington
Mektuba Ekli Bildiri Sureti
Resmen bildirilir ki, Zâtýþâhâne, bugünkü durum karþýsýnda hürriyet
ve hayatýný tehlikede gördüðünden, bütün Müslümanlarýn halifesi
sýfatýyla Ýngiliz himayesini ve ayný zamanda Ýstanbul'dan baþka
bir yere götürülmesini istemiþtir. Zâtýþâhâne'nin isteði bu sabah
yerine getirilmiþtir. Türkiye'deki Ýngiliz Kuvvetleri'nin Baþkomutaný
General Sir Charles Harrington, (Sör Çarlz Harrington) Zâtýþâhâne'yi
almaya giderek bir Ýngiliz harp gemisine kadar kendisine eþlik etmiþ
ve Zâtýþâhâne, vapurda Akdeniz Filosu Genel Komutaný AmiralSir De
Brook (Sör Bruk) tarafýndan karþýlanmýþtýr. Ýngiliz Fevkalâde KomiserVekili
Sir Newill Henderson, Zâtýþâhâne'yi gemide ziyaret ederekKral Beþinci
George' a bildirilmek üzere arzularýný sormuþtur.
General Harrington'un Ulviye Sultan adýndabir hanýma gönderdiði
Fransýzca bir mektup da vardýr. Bu mektup, hiçbir karþýlýk verilmemiþ
olduðu notuyla Refet Paþa' ya gönderilmiþ.O da, 25 Kasým 1922 tarihinde
bize bir suretini göndermiþti. Fransýzca mektubun bize gönderilen
Türkçe sureti þudur :
Sultan Hanýmefendi Hazretleri,
Þu sýralarda Malta'ya yaklaþmakta olan Padiþah Hazretleri'nden,
ailesinindurumu hakkýnda bilgi rica eden bir telsiz aldým. Bu konuda,
geçen CumartesiYýldýz'dan bilgi almýþ ve Kadýnefendi Hazretleri'nin
saðlýk ve neþ'elerinin yerindeolduðunu öðrenmiþ ve derhal Zâtýþâhâne'ye
arz etmiþtim. Eðer Padiþah Hazretleri'nin aileleri hakkýnda yeni
bilgiler lûtfederseniz, onu da derhal Zâtýþâhâne'yesunmakla mutluluk
duyarým. Zâtýþâhâne'nin içinde bulunduklarý güçlükler dolayýsýyla,
en samimî dileklerimi Kadýnefendi Hazretleri'ne ve pek muhterem
ailelerine sunmama izin vermenizi ve en derin saygý ve tazimlerimin
kabulünü rica edcrim.
Ýmza : Harrington
Efendiler, bu son mektup, üzerinde durulmaya deðer nitelikte deðildir.
Bundan baþka, General Harrington' un, Ýstanbul'daki askerî memurumuza
yazdýðý mektup ile ekinde yazýlanlar üzerinde görüþ belirtmeyi de
gereksiz bulurum.
|