RAUF BEY, GÖRÜÞMELERÝ BÝTÝRÝP BARIÞI HAZIRLAYAN ÝSMET PAÞA'NIN SONUÇLA ÝLGÝLÝ OLARAK HÜKÜMETÝN GÖRÜÞÜNÜ SORAN TELGRAFA CEVAP VERMEMÝÞTÝ GÖRÜÞÜNÜ SORAN TELGRAFINA CEVAP VERMEMÝÞTÝ

ihayet, Efendiler, Temmuz or talarýnda konferans sona erdi.Ýsmet Paþa, barýþ antlaþmasý im zalanmadan önce Bakanlar Kurulu Baþkaný Rauf Bey'e, konferansýn son bulduðunu ve meselelerin ne þekilde çözüme baðlandýðýný bildirmiþ. . . Rauf Bey'e olumlu veya olumsuz hiçbir cevap verme miþ... Ýsmet Paþa, bekleyiþ içinde geçirdiði bu günlerde çok üzülmüþ. Hükûmetin hiçbir cevap vermeyiþini, Ankara'da bir kararsýzlýðýn hüküm sürmekte olduðuna bað lamýþ. . . Rauf Bey'e yazdýktan üç gün sonra 18 Temmuz 1923 tari hinde durumu bana da bildirdi. Telgrafýnda, Hükûmet'i kararsýzlýða dü þürebileceðini tahmin ettiði noktalarý birer birer sayýp açýkladýktan son ra, düþüncelerine þu sözlerle son veriyordu :

Eðer hükûzrýet kabul ettiðimiz noktalardan geri dönmemiz hýýsýýsunda kesin likle ýsrar ediyorsa, bunu bizim yapmaklýðýmýza imkân yoktur. Benim düþüne düþüne bulduðum yol, Ýstanbýýl'daki Ýstilâ Devletleri komiserlerine, imza yetkisinin bizden alýndýðýný bildirmelctir. Gerçi, bu durum, bizim için yer yüzünde görülme miþ bir skandal olur. Fakat vatanýn yüksek çýkarlarý, þahsî düþüncelerin üstünde olduðundan, Millî Hükûmet istediði gibi hareket eder. Hükûmetten teþekkür bek lemiyoruz. Yaptýklarýmýzýn muhasebesi milletin ve tarihin yargýsýna býrakýlmýþ týr.

Efendiler, Ýsmet Paþa'nýn yürüttüðü ve sonuçlandýrdýðý iþin ne kadar önemli olduðunu açýklamaya gerek yoktur. Bu iþin sonuçlandýrýl dýðý, son günün, imza gününün geldiðini bildiren telgrafa sevinçle ve can atarak cevap verileceðini kabul etmek tabiîdir. Ankara i1e Lozan ara sýnda, bir veya iki günde haberleþmek mümkündü. 'Üç gün geçtiði halde, hiçbir cevap verilmemiþ olmasý, en basit bir anlayýþla, Hükûmet Baþka ný'nýn iþi önemsemediðini ve aldýrmazlýkla karþýladýðýný gösterir. Yapýlan iþin hükûmetçe noksan görülerek, kabul edilmemesi yoluna gidildiði ve bundan dolayý da cevap verilmemekte olduðu zannýna da düþülebilir. Bu durum karþýsýnda, iþi bitirmek için büyük ve tarihî svrumluluk yüklene rek imza kullanacak olan zatýn ne kadar güç bir durumda kalacaðý düþü nülürse, Ýsmet Paþa'nýn üzüntü ve ýztýrap çekmesini haklý görmek gerekir.