RAPOR

5 Ocak 1983 tarihinde Cumhurbaþkanlýðý Köþkü’nde Sayýn Cumhur­baþkaný’nýn Baþkanlýðýnda toplanan Milli Komite’nin aldýðý kararlardan 7’ncisinde «Atatürk’ün Büyük Nutuk’unun», herkesin anlayacaðý bugünkü yazý diline çevrilerek basýmý uygun görülmüþ, ancak redaksiyon için yeni­den teþkil edilecek inceleme hey’etine genç öðrencilerden iki kiþinin de katýlmasý enýredilmiþtir.

Bu karar doðrultusunda, baðlý olduklarý kurum ve kuruluþlarý tem­sil etmek üzere; Milli Eðitim Bakanlýðý’ndan Talim ve Terbiye Kumlu Üyesi M. Akif Öncül, Gnkur. ATASE Baþkanlýðý’ndan Emekli Kur. Alb. Nusret Baycan, Türk Tarih Kurumu’ndan Ýsmet Parmaksýzoðlu, Dil ve Ta­rih - Coðrafya Fakültesinden Öðretim Üyesi Prof. Dr. Zeynep Korkmaz (Nutuk’u yazý diline çeviren), Dil ve Tarih - Coðrafya Fakültesi Yeni Türk Dili Ana Bilim Dalý’ndan Araþtýrma Görevlisi Sema Barutçu ve Araþtýrma Görevlisi Dilek Elçin (gençliðin temsilcileri), Cumhurbaþkanlýðý Genel Sekreterliði’nden Arþiv Uzmaný Hüsamettin Ünsal ile Kutlama Koordi­nasyon Kurulu’ndan Genel Sekreter Em. Gnl. Sadri Karakoyunlu ve Genel Sekreter Yardýmcýsý Tarih Öðretmeni Emekli Öðretmen Alb. Ismet Gönülal’dan oluþan dokuz kiþilik bir uzmanlar hey’eti Nutuk’un «Ýncele­me ve Redaksiyon Hey’eti» olarak 25 Ocak 1983 tarihinden 28 Þubat 1983 tarihine kadar Kutlama Koordinasyon Kurulu Genel Sekreterliðinde (T.B.M.M.) toplanarak çalýþmalarýný sürdürmüþtür.

Bu çalýþmalarda esas olarak aþaðýdaki görüþ ve düþüncelere varýl­mýþtýr:

1 — Ýnceleme için, Nutuk’un 1927 tarihli baskýsý esas alýnmýþtýr. Daha önce Kutlama Koordinasyon Kumlu Baþkanlýðýnca bu iþ için görevlen­dirilen Dil ve Tarih - Coðrafya Fakültesi Öðretim Üyesi Türk Dili Pro­fesörü Dr. Zeynep Korkmaz’ýn yapmýþ olduðu baþarýlý metin çevirisi ile Kutlama Koordinasyon Kurulu Genel Sekreterliðince hazýrlanmýþ olan belgeler cildi yeniden baþtan sona kadar dikkatli bir incelemeye tabi tutulrnuþtur.

2 — Nutuk’ta kullanýlan dili, taþýdýðý yapý ve üslüp özelliklerini koruyarak bugünkü Türkçeye aktarmak oldukça zordur. Eski yazý diliyle günümüz Türkçesi arasýnda birtakým ifade ve üslüp ayrýlýklarý vardýr.

Bu bakýmdan eserin çeviricisi de, redaksiyon heyetimiz de Nutuk’un as­lýndaki fikir yapýsýnýn, tarihi deyimlerin, üslüp özelliklerinin ve akýcýlýðýn kaybedilmemesi için elden gelen titizliði göstermiþtir.

3 — «Milli Komite»nin belirtilen kararý gereðince, hey’ete katýlan Dil ve Tarih - Coðrafya Fakültesi Yeni Türk Dili Ana Bilim Dalýndan iki genç araþtýrma görevlisinin redaksiyondaki katkýlarý bugünkü gençliðin Nutuk’u daha iyi anlayabilecek bir seviyede olmasýný saðlamýþtýr.

4 — Atatürk’ün büyük bir duyarlýkla yazmýþ olduðu «Gençliðe Hi­tabesi», «Nutuk» muhteviyatýnýn bir özeti ve büyük Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyetini Türk Gençliðine emanet ettiði bir vasiyet niteliðini taþý­dýðýndan, bu bölüm eserde olduðu gibi býrakýlmýþtýr.

5 — Bir aydan fazla süren okuma ve inceleme ile metin ve belgeler cildi dikkatle gözden geçirilerek ve yazarlarýnýn da oluru alýnarak gerekli bazý düzeltmeler yapýlmýþtýr. Ancak, birinci ve ikinci cilt ile belgelerden oluþan ve hey’etimizce yer yer düzeltmelerden geçirilen üçüncü cilt, ayrý ayrý þahýslar tarafýndan hazýrlanmýþ olduðundan, her üç cilt arasýnda bir dil ve üslüp birliðinin saðlanabilmesi için üçüncü cildin baský sýrasýnda bir kere de Prof. Dr. Zeynep Korkmaz tarafýndan gözden geçirilmesý uygun görülmüþtür.

6 — Milli Komitenin emirleri gereði, bu baský için, 1927 baskýsýnýn mizanpajý gözönüne alýnmýþtýr. Buna göre metin bölümünde geçen hari­talarla, Milli Mücadelenin baþlangýcýndan sonuna kadar sürdürülen as­keri harekat safhalarýný gösteren krokiler, uygun þekilde sýralanmýþ olup metin kýsýmlarýnýn l’nci ve 2’nci eiltlerinin sonuna ilave edilmiþtir.

Haritalar

a) 19 Mayýs 1919 daki Osmanlý Ordusu’nun konuþ durumu,

b) Sevr Antlaþmasý’na göre Osmanlý Devleti’nin parçalanmasý, (Bu iki harita l’inci cildin sonuna konulacaktýr.)

c) Askeri harekata ait krokiler

(1) Inönü Muharebeleri’nde iki tarafýn durumu,

(2) Sakarya Meydan Muharebesi (genel durum),

(3) Büyük Taarruz (iki tarafýn 25 Aðustos akþamki durumu),

(4) Baþkumandan Meydan Muharebesi (30 Aðustos 1922)

7 —- Türkiye Haritasý (Bu harita ve krokiler 2’nci cildin sonuna konulacaktýr.)

8 — Resimler

a) Atatürk’ün 1927 baskýlý «Nutuk»undaki imzalý portresi (Bu resim l’nci cildin baþ tarafýna konulacaktýr.)

b) Büyük Millet Meclisi’nde Nutuk’ýýnu söylerken,

(Bu resim 2’nci cildin baþ tarafýna konulacaktýr.)

c) Büyük Millet Meclisi üyeleri Nutuk’u dinlerken (2 nci cilt’te uygun yere konulacaktýr.)

d) Atatürk Kocatepe’de (Büyük Taarruz sabahý) (2’nci ciltte uygun yere konulacaktýr.)

9 — Bugünkü yazý diline çevrilmiþ olan metin, belgeler, harita ve krokilerle, ilgili resimlerden oluþan Nutuk muhteviyatýnýn, hey’etimizin oy birliði ile aldýðý kararla basýlabilir ve nesiller boyu yararlanýlabilir bir durumda olduðu takdirlerinize arz olunmuþtur. Bunun dýþýnda hey’etimi­zin, tavsiye mahiyetinde gördüðü diðer hususlar aþaðýda arz ve teklife þayan görülmüþtür.

a) Nutuk, Milli Komite’nin direktifinde belirtildiði üzere, ilk defa­sýnda yirmi beþ bin nüsha olarak basýlacaktýr.

Heyetimiz tarafýndan Nutuk’un daha çok sayýda basýlarak, yalnýz Harp Okulu öðrencilerine deðil, bütün üniversite ve hatta lise öðrencile­rine daha ucuz bir fiyatla verilmesi, köy odalarý ve köy kitaplýklarý dahil bütün kitaplýklara daðýtýmýnýn yapýlmasý uygun görülmüþtür. Yeni basýmlar için mali kaynak olarak, Milli Eðitim Vakfý, Spor Toto, Milli Piyango, Vakýflar Genel Müdürlüðü, Türkiye Bankalar Birliði ve Kültür ve Turizm Bakanlýðý fonlarýndan yararlanýlmasý mümkün ve faydalý görülmektedir.

b) Bugüne kadar Atatürk’ün büyük Nuttýk’u kýrk bir defa basýl­mýþtýr. Bunun son on baskýsýndan ikisi 1981 yýlýnda (100. Yýlda), Milli Eðitim, Kültür ve Turizm Bakanlýklarý tarafýndan gerçekleþtirilmiþ, bu­nun dýþýndakiler ise çeþitli kurum ve kuruluþlar ve þahýslar tarafýndan bastýrýlmýþtýr. Ancak bir çoðu, gerektiði biçimde incelenmeden eksik ve yanlýþlarla çýkarýlmýþtýr.

Nutuk’un bundan sonra yapýlacak baskýlarýnda, Prof. Dr. Zeynep Korkmaz ve Kutlama Koordinasyon Kurulu Genel Sekreterliðince ha­zýrlanmýþ olan bu nüshanýn esas alýnmasýnýn ve eserin satýþýndan elde edilecek gelirin Anayasanýn 134’ncü maddesinde kurulacaðý hükme bað­lanan kuruluþlara irat olarak aktarýlmasýnýn uygun olacaðý görüþüne varýlmýþtýr.

10 — Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Atatürk’ün bu eserinin devletimizin kuruluþ felsefesini ve Cumhuriyetimizin esaslarýný oluþtur­duðu gerçeðinden hareketle bir Devlet Kitabý olarak nitelendirilmesi ve bunun Sayýn Baþbakanlýkça daha önce yapýldýðý gibi Almanca, Ingilizce,

Fransýzca ve Arapçaya tercüme ettirilerek bastýrýlmasýnýn saðlanmasý arz ve teklif olunur.

Ýþbu rapor Hey’etimiz tarafmdan düzenlenmiþ ve okunarak imza edilmiþtir.

1 Mart 1983

Sadri Karakoyunlu
Kutlama Koord. Kurulu
Genel Sekreteri

Hüsamettin Ünsal
Cumhurbaþkanlýðý
Gen. Sek. Temsilcisi
Zeynep Korkmaz
D.T.C. Fak. Öðr. Üyesi
(Prof. Dr., Nutuk'un Çeviricisi)
Nusret Baycan
Gnkur. Atase Bþk.
Temsilcisi
M. Akif Öncül
Milli Eðitim Bakanlýðý
Temsilcisi
Ismet Parmaksýzoðlu
Türk Tarih Kurumu
Temsilcisi

Ismet Gönülal
Kut. Koord. Kurulu
Gen. Sek. Yard.

Sema Barutçu
D.T.C. Fakültesi
Temsilcisi
Dilek Elçin
D.T.C. Fakültesi
Temsilcisi